|
„ALMAN
VATANDASLIGINA GECIS YOLU“ ist eine türkischsprachige
Broschüre.
Sie beinhaltet
insbesondere die folgende Paragraphen: § 8 StAG (Staatsangehörigkeitsgesetz)
und §§ 85-89 AuslG (Ausländergesetzt).
Diese Paragraphen gelten im Staatsangehörigkeitsgesetz
u.a. als Grundlagen zur Einbürgerung, die am
01.01.2000 in Kraft getreten ist.
§
8 befindet sich im Staatsangehörigkeitsgesetz und §§ 85-89 im
Kapitel VII
des Ausländergesetz und des Staatsangehörigkeitsgesetz.
Für das türkische Staatsangehörigkeitsgesetz (Türk Vatandasligi
Kanunu) kilicken
Sie hier ...
Alman Vatandasligina Geçis
Yolu
Informationen zur Einbürgerung
1. Auflage
Informationen zum Staatsangehörigkeitsrecht
Stand Oktober 2000
SUNUS
PASAPORT
"Pasaport bir insanin en asli parcasidir. Önce bir
pasaportun yapilmasi, bir insani olusturmak
kadar kolay degildir. Bir insan, hic bir mantiksal
gerekce olmaksizin, rastgele bir yerde olusturulabilir.
Ama bir pasaport asla böyle olusmaz. Bu yuzden, iyi bir
pasaport her yerde kabul görürken, bir insan ne kadar
iyi olursa olsun kabul görmeyebilir. Aslinda, insanin
pasaportu tasimaya yarayan mekanik bir arac
oldugu söylenebilir."
Bertold Brecht "Müitecilerle Söylesiler"
Der Pass
Der Paß ist der edelste Teil von einem Menschen. Er
kommt auch nicht auf so einfache Weise zustande wie ein Mensch.
Ein Mensch kann überall zustande kommen, auf die leichtsinnigste
Art und ohne gescheiten Grund, aber ein Paß niemals. Dafür
wird er auch anerkannt, wenn er gut ist, während ein Mensch
noch so gut sein kann und doch nicht anerkannt wird...
Man kann sagen, der Mensch ist nur der mechanische Halter eines
Passes.
Berthold Brecht
- Flüchtlingsgespräche
Impressum
Sahibi / Herausgeber: Brosürü Hazirlayan/ Verantwortlich
für den Inhalt: E. Toker
Proje Yönetmeni / Projektleiter
Satz, Layout, Druck: Alternativ Druck
1. Baski / 1. Auflage: Mai 2001 3000
Das Aktionsbüro Einbürgerung im Paritätischen
NRW wird vom Ministerium für Arbeit und Soziales, Qualifikation
und Technologie (MASQT) des Landes NRW finanziell unterstützt.
Bu brosürün hazirlanmasindaki katkilarindan dolayi
Sayin Prof. Dr. Tugrul Ansay´a (Hamburg Üniversitesi)
tesekkür ederiz.
Wir bedanken uns bei Herrn Prof. Dr. Tugrul Ansay (Universität
Hamburg) für seine Unterstützung für die Fertigstellung
dieser Broschüre.
IÇINDEKILER/ Inhalt
1. EYALET VATANDASLIK BÜROSU
Aktionsbüro Einbürgerung im Paritätischen NRW
2. ALMAN VATANDASLIGINA GEÇIS YOLLARI
Die Wege zur deutschen Staatsangehörigkeit
3. ALMAN VATANDASLIGINA GEÇME KARARI NEDEN ZOR ?
Warum ist die Entscheidung für die deutsche Staatsangehörigkeit
schwierig ?
4. ALMAN VATANDASI OLMA HAKKI NE ZAMAN KAZANILIR (GEÇIS
KOSULLARI)
Wann wird der Rechtsanspruch auf deutsche Staatsbürgerschaft
erworben? (Einbürgerungsvoraussetzung)
5. VATANDASLIK YASASINA GÖRE TAKDIR YOLUYLA ALMAN VATANDASLIGINA
GEÇIS
Ermessenseinbürgerung nach dem Staatsangehörigkeitsgesetz
6. ES VE ÇOCUKLARIN DURUMU
Einbürgerung von Ehegatten und Kindern
7. ÇIFTE VATANDASLIGI MÜMKÜN KILAN KURAL DISI
(ISTISNAI) DURUMLAR
Außnahme Bedingungen zur Hinnahme der Doppelstaatigkeit
8. ALMAN VATANDASLIGINA NASIL GEÇILIR- GEÇISTE
IZLENECEK ADIMLAR
Wie wird die deutsche Staatsangehörigkeit erworben- Verfahrensschritte
9. TÜRK VATANDASLIGINDAN ÇIKIS
Austritt aus der türkischen Staatsbürgerschaft
10. ASKERLIK
Wehrdienst
11. ALMAN VATANDASLIGINDAN ÇIKMA / ALMAN VATANDASLIGININ
KAYBI
Austritt aus der türkischen Staatsbürgerschaft/ Verlußt
der deutschen Staatsangehörigkeit
12. YENIDEN TÜRK VATANDASLIGINA GIRIS
Zurück zur türkischen Staatsangehörigkeit
13. TÜRK VATANDASLIGI KANUNU
Das türkische Staatsangehörigkeitsgesetz
1. EYALET VATANDASLIK BÜROSU
Eyalet Vatandaslik Bürosu, Kuzey Ren Vestfalya eyaletinde
4 yildan beri çalisma yapmaktadir. Projenin sahibi Paritätische
NRW/ Göçmen Sosyal Hizmetleri bölümü
olup finansmani Eyalet Çalisma, Sosyal Isler ve Teknoloji
(MASQT) Bakanliginin destegi ile saglanmaktadir.
Projenin amaci, yabanci uyruklu göçmenlerin Alman
vatandasligina geçis konusunda karar verebilmek için
ihtiyaç duyduklari bilgileri objektif, tam olarak ve mümkün
oldugunca göçmenlerin kendi dilinde sunmaktadir.
Proje bu amaca ulasmak için, bir yandan enformasyon yayinlari
hazirlayip dagitmakta, öbür yandan göçmenlerin
yerlestikleri sehir ve semtlere gidip göçmen dernekleri
ve diger kurumlarla birlikte, enformasyon toplantilari yaparak,
gerekli bilgileri dogrudan ilgi duyan kisilere ulastirmaktadir.
Eyalet Vatandaslik Bürosu özellikle ayirim yapmaksizin,
dini, kültürel, sosyal, sportif veya siyasi agirlikli
tüm göçmen kuruluslari ve yabancilar danisma
meclisleri ile siki bir isbirligi kurmaya ve gelistirmeye özen
gösterir. Büro ayni zamanda Halk Egitim Merkezleri (VHS)
veya diger sosyal hizmet kuruluslari ile birlikte çalisir.
Eyalet Vatandaslik Bürosunun bilgilerini internette www.einbuergern.de
sayfalarinda bulabilirsiniz. Keza telefon, fax ve elektronik posta
yoluyla da büromuzla iliskiye geçmek her zaman mümkündür.
2. ALMAN VATANDASLIGINA GEÇIS YOLLARI
Yabanci uyruklu göçmenlerin Alman vatandasligina
geçisleri, birden fazla yasada düzenlenlenmistir.
Yas, Almanya`ya gelis nedeni, oturma süresi veya oturma izni
statüsü gibi kriterler, bir yabancinin Alman vatandasligina
geçisinde hangi yasadan yararlanabileceginin belirlenmesinde
önem kazanir.
Bu brosürde hem isçi göçü yoluyla
Almanya`ya yerlesmis "yabancilarin" ve onlarin yararlanabilecekleri,
Yabancilar Yasasinin "Kolaylastirilmis Vatandaslik"bölümündeki
(Madde 85-91) düzenlemeler, hem de Vatandaslik Yasasinin
8. maddesinde islenen takdir yoluyla vatandasliga geçis
kosullari açiklanmaktadir.
Durumunuz burada ele alinan konulardan farkli ise, Alman Vatandasligina
Geçis Yolu ile ilgili diger yayinlarimizi tavsiye ederiz.
Keza büromuza mesai saatleri içerisinde telefonla
basvurup sizin için önemli bilgileri alabilirsiniz.
3. ALMAN VATANDASLIGINA GEÇMEK NEDEN ZOR ?
Uzun yillardir Almanya´da yasayan her göçmen,
ayirimci ve dislayici "yabanci" statüsünden
kurtularak, esit haklarla, gelecek için hukuki açidan
herhangi bir endisenin duyulmayacagi konuma kavusmayi ister.
Almanya´da bunun yolu Alman vatandasligindan geçiyor.
Ancak son on yilin vatandaslik istatistikleri de gösteriyor
ki büyük bir göçmen kitlesi bu konuda karar
vermekte güçlük çekmektedir. Bu tereddüte
yol açan birçok neden bulunabilir .
Örnegin:
· Alman vatandasligina geçis bazi özel haller
disinda eski vatandasligi kaybetmekle es anlama geliyor. Bu konuda
ortaya çikabilecek psikolojik, maddi ve hukuki risiko ve
zararlar konusunda hiç bir kurum tatmin edici cevap veremiyor.
· Bir çok ailede vatandasliga geçme konusunda
bir fikir birligi saglanamiyor.
· Almanya´daki politik gelismeler (yabanci düsmanligi,
irkçilik) birçok göçmen ailede gelecek
kuskularini artiriyor. Bir türk atasözü ile "Midyata
pirince giderken, evdeki bulgurdan olmak" gibi bir durum
dogabilir kaygisi agir basiyor.
· Yeni vatandaslik reform taslaginin yasalasmasi sirasinda
yasananlar toplumun göçmenlere karsi samimiyetinde,
göçmenlerle gerçekten esit haklarla yasamak
isteginde ciddi süpheler yaratiyor.
· Vatandasliga geçis ücretleri mali olanaklari
zorluyor.
· Simdiye kadar bütün birikimler Türkiye´de
degerlendirildigi için gelecegi Almanya´da planlamak
maddi ve manevi zorluklar getiriyor.
Daha baska ciddi nedenler de ileri sürülebilir. O bakimdan
vatandasliga geçme, her göçmenin ve ailesinin
kisisel geçmis ve gelecek degerlendirmesi sonucunda karar
vermesi gereken bir konudur.
Önemli olan bu konuyla genis olarak ilgilenmek, karar için
gerekli tüm bilgileri toplamak, ayni konumdaki insanlarla
fikir alisverisinde bulunmak ve farkli yaklasim ve degerlendirmelerden
yararlanmaktir.
4. ALMAN VATANDASI OLMA HAKKI NE ZAMAN KAZANILIR ?
KOLAYLASTIRILMIS VATANDASLIK - YABANCILAR YASASI (Madde : 85-91)
1 Ocak 2000 tarihinden itibaren yürürlüge giren
Vatandaslik Reform Yasasi ile, bir yabancinin yabancilar yasasina
dayanarak Alman vatandasi olma hakkini kazanmasi yeniden düzenlenmistir.
Buna göre 16 yasini doldurmus bir "yabanci" asagidaki
kosullari yerine getiriyorsa yazili basvuruda bulunmasi halinde
Alman vatandasi olmaya hak kazanir.
Bu kosullar söyledir:
- Almanya´da en az 8 yil yasal olarak oturmus olmak.
(Göz yumma (Duldung) statüsünde geçirilmis
süre yasal bir oturum sayilmaz !)
- Vatandaslik için basvuru yapildigi anda "oturma
izni" ne (süresiz veya sinirli) veya "oturma
hakkina" sahip olmak
- Yeterli seviyede Almanca bilmek
(Eger almanca bildiginizi ispatlayacak okul, kurs diplomalari
yoksa, eyaletinizdeki uygulamaya göre sözlü bir
testi basarmak gereklidir.
- Sabikasiz olmak.
( En fazla 180 güne denk para cezasini asmayan mahkumiyet
veya icrasi tecil edilmis olmasi kaydiyla 6 ayi geçmeyen
hapis cezasi engel teskil etmez.
Yukaridaki sinirlarin altinda kalan birden fazla cezalandirilma
sürelerinin birbirine eklenmesi söz konusu degildir.
Eger daha fazla ceza alinmissa, vatandaslik dairesine danismakta
fayda vardir).
- Kendisinin ve aile bireylerinin geçimini kendi geliriyle
karsilayabilmek.
Kendi kusuru olmaksizin issiz kalma durumunda "issizlik
yardimi" veya "sosyal yardimi" almak bir engel
teskil etmez. Eger basvuru sahibi 23 yasinin altinda ise bu
kosul aranmaz, gelir durumuna bakilmaz.
- Anayasal düzene baglilik belgesinin imzalanmasi
Federal Anayasa´yi ve bu yasayla kurulmus özgürlükçü,
demokratik düzenin benimsendigini, anayasal düzene
aykiri olan eylemlere katilinmadigini, gelecekte de katilinmayacagini,
ve geçmiste katilinmissa bundan vazgeçildigini
içeren bir belgeyi imzalamak.
- Yabancilar Yasasinin 46 maddesinin 1.fikrasina göre sinir
disi edilmeyi gerektirecek bir durumun olmamasi
Bu madde, anayasal düzene ve kamu güvenligini bozmaya
yönelik, siddete dayanan, politik nitelikli suçlardan
dolayi sinirdisi edilme durumunun ortaya çikmasinin vatandaslik
için engel olacagini belirtiyor.
Burada önemli olan sinirdisi kararinin resmi makamlarca verilmis
olmasi degildir. Böyle bir durumun varliginin tespiti vatandasliga
geçmeye engel teskil eder.
Bütün bu kosullar yerine getiriliyorsa, geriye doldurulmasi
gereken bir önemli kosul kaliyor. Eski vatandasliktan, yani
Türk vatandasligindan ayrilmak veya Türk vatandasligini
kaybetmek. Yeni yasaya göre biraz daha genisletilmis kural
disi
(istisnai) hallerde eski vatandasliktan çikmadan Alman
vatandasi olmak ( Çifte Vatandaslik) mümkündür.
(Bunun için 6. Bölüme bakiniz).
5.VATANDASLIK YASASINA GÖRE TAKDIR YOLUYLA
ALMAN VATANDASLIGINA GEÇIS
Herhangi bir nedenle ,Yabancilar Yasasinin kolaylastirilmis Vatandaslik
hükümlerinden yararlanamayan bir göçmen
asagidaki kosullari yerine getiriyorsa, Vatandaslik Yasasinin
(StaG) 8. maddesine göre alman vatandasligina geçebilir.
- Almanyada en az 8 yildir yasal olarak oturmus olmak.
Hukuka uygun olarak gerekli oturma süresi bazi yabanci gruplar
için farkliliklar içermektedir.
- politik iltica basvurusu kabul edilenler icin 6 senelik oturum
süresi
- 60 yasindan büyük yabancilar için 12 senelik
oturum süresi
- Alman devletinin korumasi altinda olan veya
hiçbir vatandasligi olmayan yabancilar için 6 senelik
oturum süresi
- Alman devletinin çikarlari gerektirdigi hallerde enaz
3 senelik oturum süresi
- Bir Alman tarafindan evlatlik edinilen çocuklar için
3 senelik oturum süresi
- Vatandaslik basvurusu yapildiginda, oturma hakkina veya oturma
iznine (sinirli veya sinirsiz) sahip olmak
- Almanya´da temelli olarak yerlesmis olmak (geçici
bir nedenle Almanya´da bulunanlar bu haktan yaralanamaz)
- Alman medeni hukukuna göre resit ve kisilik haklari herhangi
bir nedenle kisitlanmamis olmak
- Sabikasiz olmak
Yabancilar Yasasinin § 46 1.- 4. maddelerinin ve §
47 1. - 2.maddelerinin uyarinca sinirdisini gerektirecek herhangi
bir durumun olmamasi.
Agir para veya hapis cezasini gerektirecek suçlarin islenmis
olmasi veya yasadisi kamu düzeni bozucu faaliyetlere katilinmis
olmasi alman vatandasligina geçise engel olusturur. Hangi
hafif para ve hapis cezalarinin dikkate alinmayacagi yönetmelikte
detayli olarak belirlenmistir.
- Kendisi ve ailesi için yeterli bir konuta sahip olmak
- Kendisi ve ailesinin geçimini temin edebilecek yeterli
bir gelire sahip olmak
Herhangi bir nedenle sosyal yardim veya issizlik yardimi alan
bir yabanci alman vatandasligina geçemez. Herhangi bir
nedenle, issizlik parasi, hastalik kasasi yardimi, çocuk
egitim parasi , konut yardimi veya BaföG alanlarda, gelecekteki
gelir durumlarinin nasil olabilecegi degerlendirilir.
- Yeterli düzeyde almanca bilmek
(Aynen 4.maddede belirtildigi gibi)
- Anayasal düzene baglilik belgesinin imzalanmasi
- Eski vatandasliktan ayrilmak
(Istisnai haller için 7. maddeye bakiniz)
- Sabikasiz olmak ve yabancilar yasasinin 46. ve 47. maddelerine
göre sinirdisini gerektirecek bir durumun olmamasi
Sinirdisini gerektirecek suçlarin islenmis olmasi , sadece
politik suçlarla sinirli olmayip agir cezayi gerektiren
diger suçlarin varliginda vatandasliga geçmeyi önlemektedir.
Ayrica yönetmelige göre herhangi bir suçta kasit
oldugu mahkeme karari kesinlesmis ise, bu durum hafif bir suç
olarak kabul edilmez ve vatandasliga geçmeye engeldir.
Ayrica 30 günün üzerindeki cezalara denk düsen
cezalari çesitli nedenlerle 1000,- DM üzerinde kalan
para cezalari vatandasliga geçisi engeller.
Eger islenen suç çok eskiden kalmis ve kayitlardan
silinmesi sözkonusu ise, vatandasliga geçmek mümkün
olabilir. Böyle durumlarda dogrudan vatandaslik dairesi ile
görüsmek en dogru yoldur.
Yukaridaki kosullari yerine getiren, 16 yasini doldurmus bir
yabanci verecegi bir dilekçe ile alman vatandasligina geçebilir.
Bu yasaya göre vatandasliga geçis yetkili makamlarin
takdiriyle olur.
Es ve çocuklar icin 6. maddeye bakiniz.
6. ES VE ÇOCUKLARIN DURUMU
Ailede velilerden biri 5. bölümde belirtilen kosullari
yerine getiriyorsa, es ve çocuklar da verilecek dilekçelerle
birlikte alman vatandasligina geçebilirler.
Vatandasliga geçmek için gerekli oturum süresi,
es ve çocuklarda daha asagiya çekilmistir. Örnegin
eslerde, eger ailenin birlikte yasami en az iki yildir Almanya`da
sürüyorsa 4 yillik oturum süresi yeterli kabul
edilmektedir.
Çocuklarda ise Almanyada 3 yillik oturum süresi yeterlidir.
Eger çocuk 6 yasindan küçükse, yasinin
yarisina denk süreyi Almanyada ailesi ile birlikte geçirmesi
yeterlidir.
Yeterli almanca bilgisi kural olarak hem esten hem de çocuklardan
beklenmektedir.
Eger diger aile bireyleri yeterli almanca biliyorsa esin egitim
durumu ve diger zorluklar da gözönüne alinarak
daha az bir almanca bilgi düzeyi kabul edilebilir.
16 yasindan küçük çocuklardan anayasaya
baglilik açiklamasini imzalamalari istenmez.
16 yasini doldurmus çocuklarin dilekçesi kendi basina
islem görür ve tam ücret gerektirir. Ancak 23 yasin
altindaki gençlerin basvurularinda geçimini kendi
geliriyle temin etme kosulu aranmaz.
Yasalar bir aile içinde tek vatandaslik prensibini gerçeklesmesini
(tüm aile bireylerinin beraberce alman vatandasi olmasini)
desteklemektedir.
Ancak bu zorunlu degildir. Kosullari yerine getiren bir veli isterse
yalniz veya da çocuklariyla birlikte Alman vatandasligina
geçebilir.
7. ÇIFTE VATANDASLIGI MÜMKÜN KILAN KURALDISI
(ISTISNAI) DURUMLAR
Yeni Alman Vatandaslik Yasasi da, temel prensip olarak, alman
vatandasligina geçmek isteyen bir yabancinin, mevcut vatandaslik
statüsünden ayrilmasini öngörmektedir. Ancak
bazi özel durumlarda, yabancinin vatandasliktan ayrilmasi
olanaksiz veya çok zor sartlarda mümkün oluyorsa,
eski vatandasliktan ayrilmadan alman vatandasligina geçme
olanagi öngörülmüstür.
Bu bölümde kuraldisi olarak kabul edilen çok
zor sartlarin neler olabilecegi açiklanmaktadir.
Vatandasliktan çikmak olanaksiz:
Bazi ülkelerin hukuku vatandasliktan ayrilma diye bir uygulama
öngörmemektedir. Yani bu ülkelerin vatandaslarinin,
vatandasliktan çikmalari hukuken mümkün degildir.
Ancak durum T.C. hukuku için geçerli degildir.
Vatandasliktan çikmak pratik olarak olanaksiz
Bazi ülkeler yasalarda olsa bile uygulamada vatandasliktan
ayrilma dilekçelerini isleme koymamakta, sistemli olarak
cevap vermemektedirler.
Bu ülkeler genel olarak Alman dairelerince bilinmektedir
ve çikis dilekçeleri Alman makamlari tarafindan
gönderilmektedir.
T.C. makamlarinin uygulamalari böyle degildir.
Vatandasliktan çikis çok zor kurallara baglanmis
Bazi ülkeler vatandasliktan çikis dilekçelerini
keyfi olarak uygulamamakta veya sistemli olarak geciktirmekte
veya yeni yeni, doldurulmasi cok zor kosullara baglamaktadir.
T.C. makamlarinin uygulamasi genelde bunun tersidir. Ancak zaman
zaman vatandasliktan çikis dilekçelerinin keyfi
gibi görünen nedenlerden, cevapsiz birakilmasi durumlarda,
Alman Vatandaslik Dairesine basvurup durumu sergilemek uygundur.
60 yasini doldurmus yabancilar
Eger basvuru sahibi 60 yasini geçmis ise ve yaslilik ve
saglik nedenleriyle vatandasliktan çikis islemlerini takip
edemeyecek veya bunun için seyahat edemeyecek durumda oldugunu
ispat edebiliyorsa, o zaman vatandasliktan çikis sartindan
vazgeçilebilir.
Vatandasliktan çikisla maddi zarar sözkonusu olunca
Basvuru sahibi, eski vatandasligini kaybetmekle, kendisine ait
mal ve mülkünü, isletmesini kaybetmek veya degerinden
asagiya baska bir kisiye satmak veya devretmek durumunda kaliyorsa,
veya miras hakki kisintiya ugramakta veya miras hakkini kaybetme
sözkonusu ise veya kazanmis emeklilik haklarinin kaybolmasi
sonucu doguyorsa, vatandasliktan çikis kosulundan vazgeçilebilir.
Böyle durumlarda, basvuru sahibi vatandasliktan çikisla
dogacak maddi zararini ispat etmekle yükümlüdür.
Ayrica yasa söz konusu maddi kayiplarin oldukça büyük
kapsamda olusmasi durumunda, bunu istisnai hal olarak kabul etmekdedir.
Örnegin 20.000 DM altindaki maddi kayiplar dikkate alinmaz.
Politik iltica basvurusu kabul edilmis kisiler
Eger basvuru sahibi, Yabancilar Yasasinin 51. maddesine göre
politik iltica hakki (Asylberechtigter) kazanmis ise, Cenevre
Konvensiyonuna göre ilticaci konumu elde etmis ise veya Politik
Iltica Yöntemi Yasasi veya Toplu Iltica Yasasina göre
Almanya´da kalma hakki kazanmis ise, eski vatandasliktan
ayrilmadan alman vatandasi olur.
Avrupa Birligi üyesi ülkelerden gelen göçmenler
Basvuru sahibi Avrupa Birligi üyesi bir ülkenin vatandasi
ise ve kendi ülkesi ile Federal Almanya Cumhuriyeti arsinda
karsilikli olarak çifte vatandasligin kabulü düzenlenmis
ise, bu kisi eski vatandasligini kaybetmeksizin alman vatandasi
olabilir.
Vatandasliktan çikis için askerlik hizmetinin zorunlu
kosulmasi halinde
Bazi ülkelerin yasalarina göre mecburi askerlik hizmeti
yerine getirilmeden (Haziran 1995´e kadar Türkiye Yasalari
da böyleydi!) vatandasliktan ayrilmak mümkün degildir.
Böyle durumlarda, Alman Vatandaslik Dairesi yasa geregi basvuru
sahibinin durumunu, kosullari degerlendirip, eski vatandasliktan
ayrilma kosulunda israr edip etmeyecegine karar verir.
Burada basvuru sahibi ile ilgili asagidaki konular degerlendirilir:
- anadilini yeterli düzeyde bilmemesi,
- okul ögreniminin büyük bir kismini Almanya´da
yapmis olmasi,
- geldigi ülkenin kültürüne yabancilasmis
olmasi,
- Almanya´daki yasama alismis olmasi
8. ALMAN VATANDASLIGINA NASIL GEÇILIR - GEÇISTE
IZLENILECEK ADIMLAR
Vatandaslik konusunda karar verildikten sonra tüm islemlerin
sonuçlandirilip, alman vatandasligi belgesini elde edinceye
kadar bir yildan fazla bir süreye gereksinim vardir.
1. ADIM: DILEKÇE
16 yasini doldurmus her yabanci kendisi dilekçe verebilir
ve vatandasliga geçme süresi böylece baslar.
Bir yabanci kendi kararini verdikten sonra, vatandaslik dairesine
gidip danisabilir ve özellikle almancasinin yeterli sayilip
sayilmayacagini ögrenebilir. Zaten hazirlanmis dilekçe
formlari da buradan alinacaktir.
Aile bireyleri de alman vatandasligina geçecekse 16 yasini
doldurmus her kisi kendisi dilekçe verir.16 yasindan küçükler
için veliler basvuruda bulunur.
DILEKÇEYE EK BELGELER
Verilecek dilekçeye asagidaki belgeler eklenmelidir
- Pasaport
- Nufüs cüzdani sureti
- Kazanç belgesi
- Yeterli almanca bilgisini kanitlayan diploma, okul belgesi
(eger varsa)
- Fotograf
2. ADIM: ALMANCA TESTI / ANAYASAYA BAGLILIK YEMINI
Dilekçe verildikten, verilen belgelerin tam ve dogru oldugu
tespit edildikten sonra, sira anayasaya baglilik belgelerinin
imzalanmasi ve yeterli almanca bilindiginin tespitine gelir.
belirtilen yeterli almanca bilindiginin kaniti olabilecek bir
diploma ve sertifika yoksa, bir test yapilmasi zorunludur. Eyalet
Içisleri Bakanligi Kuzey Ren Vestfalya´da yazili
test yapilmamasini istemistir. Vatandaslik dairesindeki memur
basvuru sahibi ile örnegin alman vatandasligi, dilekçedeki
sorular vb. üzerine kisa bir söylesi yapmaktadir. Bu
testin birinci bölümüdür. Ikinci bölümünde
basvuru sahibi günlük gazeteden seçilmis kisa
bir metni okuyup, anladigini anlatmak zorundadir.
Memur buna göre bir karara varacaktir.Eger yeterli almanca
bilinmedigi sonucuna varilirsa o zaman islemi durdurup , veya
dilekçeyi geri alip, almanca kursuna katilmak gereklidir.
Eger haksizliga ugradiginiz kanisindaysaniz, danisma bürolarina,
avukata veya almanca seviyesini ölçebilecek baska
bir daireye ( VHS vb.) basvurmak en dogru adimdir.
3. ADIM: TEMINAT BELGESI
Alman vatandasligina geçmek isteyenlerin yaklasik yüzde
80´i asagidaki yolu izlemek zorundadir.
Dilekçe verildikten ve yeterli almanca tespit edildikten
sonra vatandaslik dairesi diger islemleri tamamlar. Genellikle
10-12 haftalik bir süre içerisinde (bazi bölgelerde
daha uzun) cevap alinir. Basvuru sahibine bir "Teminat Belgesi"
(Einbürgerungszusicherung) verilir. Bu belgenin geçerliligi
2 yil olarak sinirlandirilmis olup bazi hallerde uzatilmasi mümkündür.
Türk vatandasligindan çikisin mümkün olmadigi,
maddi zarara yol açacagi veya saglik nedenleriyle çikis
islemleri takip edilemeyecegi ispatlandigi hallerde çikis
islemi süreci söz konusu olmayacagindan böyle durumlarda
dogrudan çifte vatandasligin kabulu ile alman vatandasligina
geçilebilir.
4. ADIM: TÜRK VATANDASLIGINDAN ÇIKIS IZIN BELGESI
Bundan sonraki adim, pasaport nüfus cüzdani, fotograflar
ve "Teminat Belgesi" nin orijinali ve türkçe
tercümesi ile birlikte yetkili Türk konsolosluguna Türk
vatandasligindan çikis islemlerinin baslatilmasi için
basvuruda bulunmaktir. Türk vatandasligindan çikisla
ilgili her basvuru T.C. Bakanlar Kurulunca karara baglandigi için
islem süresi 1,5 yila kadar sürebilmektedir.
Bekleme süresi bittikten sonra konsolosluk haber gönderip,
Çikis Izin Belgesinin alinabilecegini bildirir.
Konsoloslukça verilen bu belge, Çikis Belgesi olmayip
Çikis Izin Belgesidir. (Türk vatandasligindan çikis
bu asamada henüz kesinlesmemistir).
Bundan sonra, bu belgenin almanca çevirisiyle birlikte
Alman vatandaslik dairesine verilmesi gerekmektedir.
5. ADIM: ALMAN VATANDASLIGI BELGESI
Alman vatandaslik dairesi, çikis izni belgesi ile birlikte,
aradan geçen zaman içinde basvuru sahibinin kosullarinda
bir degisiklik olup olmadigini degerlendikten sonra, alman vatandasligina
geçis islemini sonuçlandirir ve 8-12 hafta içerisinde
Alman vatandasligi belgesi´ni
( Einbürgerungsurkunde) basvuru sahibine verir.
Nüfus hüviyeti ve pasaport çikartmak için
ancak bu belgeyle basvuruda bulunulur.
Alman vatandasligina geçis kesinlesmesine ragmen islemler
henüz bitmemistir.
Vatandaslik dairesi, yeni vatandasindan Türk konsolosluguna
gidip, çikis islemlerini bitirmesini ve vatandasliktan
çikis belgesi´nin kendilerine gösterilmesini
isteyecektir.
6. ADIM: TÜRK VATANDASLIGI ÇIKIS BELGESI / PEMBE
KART
Alman vatandasligi belgesi ve çevirisi Türk konsolosluguna
verildikten sonra, T.C. vatandasligindan çikis islemi bitirilir
ve basvuru sahibine ÇIKIS BELGESI verilir. Ayni zamanda
T.C. vatandasligindan izin yoluyla ayrilan kisilere verilen PEMBE
KART´i alma zamani gelmistir.
Konsoloslukta bu istek belirtilince yetiskin her kisiye resimli
bir PEMBE KART verilmektedir.
Son olarakta çikis belgesinin Alman makamlarina gösterilmesi
gerekmektedir. Böylece bütün islemler bitmis olmaktadir.
9. TÜRK VATANDASLIGINDAN ÇIKIS
Türk vatandasligi kanununa göre izin alarak Türk
vatandasligindan ayrilmak mümkündür. Yasanin 20
- 23 maddeleri ile 29 maddesi izin olarak Türk vatandasligindan
çikisin nasil olacagini ve bunun hukuki sonuçlarini
belirlemektedir.
Ayrica Türk Vatandasligi Kanunu´nun uygulanmasina iliskin
yönetmelikde bu konulara açiklik getirmektedir.
Türk vatandasligindan çikmak
- mümeyyiz ve resit olmak
- yabanci bir devletin vatandasligini kazanmis olmak veya kazanacagina
dair inandirici belirtiler bulunmak
durumlarinda mümkündür.
Bakanlar Kurulu karariyla çikma basvurusu yapana önce
Izin Belgesi, baska ülkenin vatandasliginin kazanildigi belgelendiginde
Çikma Belgesi verilir.
Türk Vatandaslik Kanunu´nun 29. maddesi (07.06.95 tarihli
ve 4112 Yasa ile yeniden düzenlenmistir.) izin alarak Türk
Vatandasligindan ayrilmanin hukuki sonuçlarini belirlemekte
ve Pembe Kart uygulamasini düzenlemektedir.
Bu maddeye göre:
"(...)Ancak dogumla Türk Vatandasligini kazanmis olup
da sonradan Bakanlar Kurulundan çikma izni almak suretiyle
yabanci bir devlet vatandasligini kazanan kisiler ve bunlarin
kanuni mirasçilari, Türkiye Cumhuriyetinin milli güvenligi
ve kamu düzenine iliskin hükümler sakli kalmak
kaydi ile ülkede ikamet, seyahat, çalisma, miras,
tasinir ve tasinmaz mal iktisabi ile feragi gibi konularda Türk
Vatandaslarina taninan haklardan aynen yararlanmaya devam ederler(...)"
Vatandaslik kanunun uygulanmasina iliskin Yönetmeligin 42.
maddesi de, bu durumlardaki kisilere "Pembe Kart" adli
hüviyetin verilmesini ve söz konusu islemlerde bu kartin
ibraz edilmesi gerektigini düzenlemektedir.
Yasa ve Yönetmelik Pembe Kart sahiplerinin kanuni mirasçilarinin
da ayni haklardan yararlanacagini açikca belirtmektedir.
Ancak resit olmayan çocuklarin velileriyle birlikte Türk
vatandasligindan ayrilmalarinda kendilerine Pembe Kart verilmemektedir.
Pembe Kart sadece resit olan yani 18 yasini doldurmus kisilere
verilmektedir.
Pembe Kart sahipleri, Türkiye´ye giris-çikis
dahil, kanunla sakli tutulan her türlü hakkin kullanimi
için gerekli islemlerde Pembe Karti yaninda bulundurmak
ve göstermek zorundadir.
Haziran 1995´de kesinlesen ayni yasal düzenleme ile,
Askerlik Yasasi ve ilgili yönetmelikte de degisiklikler yapilarak
askerlik hizmeti yapilmadan, Türk vatandasligindan ayrilmak
mümkün kilinmistir.
Vatandasliktan çikma esin vatandasligini etkilemez. Yani
veliler tek olarak veya ailece Türk vatandasligindan ayrilabilir.
Bir ailede velilerden biri Türk vatandasligindan ayriliyorsa,
bu durum çocuklarin durumunu kendiliginden degistirmez.
Türk vatandasligindan izin yoluyla ayrilma, Türk vatandasligindan
çikarilma, vatandasligin iptali veya vatandasligin kaybettirilmesi
ve kaybedilmesi gibi idari islemlerden her bakimdan farklidir.
Türk vatandasligindan ayrilmak özel bir ücrete
tabi degildir. Sadece konsolosluklarca yapilan idari islemler
için harç ödenmektedir.
10. ASKERLIK
Vatandaslik degistirme karari verirken en önemli konulardan
biri de askerlik hizmeti
ilgili sorularin tatmin edici cevaplandirilmasidir.
Türkiye disinda dogmus ve yerlesmis olanlarla, resit olmadan
yurt disina göç edip yerlesenlerin askerlik mükellefiyeti
Mayis 92 ve Haziran 95 yilinda yapilan yasal degisikliklerle yeniden
düzenlenmistir.
Böylece hem askerlik mükellefiyetinin 38 yasina kadar
ertelenmesi olanagi yaratilmis, hem de askerlik hizmeti yapilmaksizin
Türk vatandasligindan izin yoluyla ayrilmak mümkün
hale getirilmistir.
Mayis 1992´de , 3802 sayili yasa ile Askerlik Kanununda
ve yönetmelikte gerçeklestirilen degisikliklerle,
Türkiye tek yanli olarak, çifte vatandaslarin bulunduklari
ve vatandasi olduklari ülkede yasalara uygun olarak yaptiklari
askerlik hizmetinin Türkiye´de taninmasini mümkün
kilmistir.
Bati Avrupa ülkelerine isçi olarak yerlesmis türk
vatandaslari askerlik hizmetlerini 38 yasina kadar tecil ettirme
olanagina sahiptirler.
Federal Almanya´da askere alinma çagi normal olarak
18-26 yaslari arasindadir.
Federal Almanya Cumhuriyeti ile Türkiye Cumhuriyeti arasinda,
karsilikli askerlik hizmetlerini tanimayi düzenleyen ikili
bir anlasma yoktur.
Ancak her iki ülke arasinda uzun bir süreden beri devam
eden karsilikli askerlik hizmetlerinin taninmasini içeren
bir uygulama yerlesmistir. Buna göre Türkiye Almanya´da
silahli veya sivil hizmet olarak yapilan askerlik hizmetini kabul
etmekte ve bunu yapan bir çifte vatandasi Türkiye´de
askerlik hizmetinden muaf tutmaktadir. Bu durum askerligini yapmadan
Türk vatandasligindan ayrilip Alman vatandasi olan ancak
sonradan tekrar Türk vatandasligina geçen kisiler
içinde önem tasimaktadir. Çünkü Türkiye
yasalarina göre askerlik mükkellefiyeti ömür
boyu vardir. Hiçbir ülkede askerlik yapmamis kisi,
sonradan yine Türk vatandasi olursa askerlik hizmetini yapmak
zorundadir.
Federal Almanya Türk Silahli Kuvvetlerinde yapilan tam süreli
askerlik hizmetini aynen kabul etmektedir. Ancak yurtdisinda yasayan
T.C. vatandaslarina taninan 10.000,- DM bedel ödeyerek bir
aylik temel egitim yapilmasi durumunda, Almanya sadece bu bir
aylik askerlik hizmetini kabul etmekte ve bunu buradaki askerlik
hizmeti süresinden düsmektedir. Fakat örnegin Alman
vatandasligina geçen 20 yasindaki bir Türk gencinin,
askerlik yapmadan Türk vatandasligindan çikmis olmasi,
bu gencin mutlaka Almanya´da silahli veya sivil hizmete
çagrilacagi anlamina gelmez. Genellikle sonradan alman
vatandasi olan yabanci gençleri alman askerlik subeleri
takip etmemekte ve onlari askerlik hizmetine çagirmamaktadir.
Ancak alman vatandasligina geçen herhangi bir türk
genci henüz yasi uygunsa ve herhangi bir nedenle askerlik
hizmetini yapmak isterse kendisi yetkili askerlik subesine basvurup
gecikmeden askere alinmasini saglayabilir.
Federal Almanya´da askerlik hizmeti (orduda) silahli ve
(sosyal alanda) sivil hizmet olarak yapilabilir.("Tekrar!")
11. ALMAN VATANDASLIGININ KAYBI / ALMAN VATANDASLIGINDAN ÇIKMA
Yeni reform yasasi ile Alman vatandasliginin kaybi yeniden düzenlenmistir.
Alman vatandasi olan bir kisi kendi basvurusu ile baska bir ülkenin
vatandasligina geçmis ise, Alman vatandasligini kaybeder.
Keza bir Alman vatandasi, kendi istegi ile Alman Savunma Bakanligi´nin
izini olmaksizin, vatandasi oldugu baska bir ülkenin ordusunda
askerlik hizmetini yaparsa alman vatandasligini kaybeder. Yeni
Vatandaslik Yasasinin 4. maddesi, 3. fikrasina veya geçici
40b maddesine göre Alman vatandasi olan bir kisi ayni zamanda
yabanci statüsündeki anne ve babasininda vatandasligina
da sahiptir. Çifte Vatandas durumunda olan bu kisilere
18 yasina girindiklerinde iki vatandasliktan birini seçme
çagrisi (Optionspflicht) yapilacaktir. Bu durumdaki kisiler
23. yasini dolduruncaya kadar seçme kararini vermezlerse,
otomatik olarak Alman vatandasligini kaybederler (§29 StaG).
Alman vatandasligini kaybeden kisiler eger Almanya´da kalmak
isterlerse ne yapmalari gerektigi henüz belli degildir.
Alman vatandasligindan izin alarak ayrilmakta mümkündür.
Bir Alman vatandasinin baska bir ülkenin vatandasligina geçmesi
kesinlik kazandiginda, alman vatandasligindan çikma dilekçesi
verirse, kendisine çikma izini verilir. Kendileri henüz
resit yasta olmayan ve velilerine bagli olarak Alman vatandasligini
kaybeden ve izin alarak ayrilan çocuklarin durumu da ayrica
düzenlenmistir (§19).
12. YENIDEN TÜRK VATANDASLIGINA GIRIS
Türk göçmenlerin, alman vatandasligina geçme
karari verirken zorluk çektikleri konu da Türk vatandasligina
yeniden giris olanaklari hakkinda yetersiz bilgileridir.
Türk vatandasligindan izin alarak ayrilanlar, tekrar Türk
vatandasligina geçme olanagina sahiptirler. Türk Vatandaslik
Yasasinin 7. ve 8. maddeleri istisnai olarak Türk vatandasligina
alinmayi düzenlemektedir. Buna göre Türk soyundan
olanlalra, onlarin esleri ve resit çocuklari, keza Türk
vatandasligini herhangi bir sekilde kaybetmis olanlarin sonradan
dogmus resit çocuklari, Türkiye disinda yasiyor olmalarina
ragmen konsolosluklara basvurup Türk vatandasligina geçme
dilekçelerini verebilirler. Resit olmayan çocuklar
da anne veya babalariyla birlikte Türk vatandasligina alinirlar.
Vatandasliga geçme Içisleri Bakanliginin teklifi
ve Bakanlar Kurulunun karariyla olur. Bu tür basvurularda
son karar yetkisi Bakanlar Kuruluna aittir.
Türk hukukuna göre tekrar Türk vatandasligina dönmek
isteyenlerin eski vatandasliklarini kaybetmek kosulu yoktur. Ancak
Alman vatandasi olan türk asilli göçmenler, kendi
basvurulari ile tekrar Türk vatandasligina elde ederlerse
otomatik olarak Alman vatandasligina kaybederler. Bazi özel
hallerde (Çifte vatandasligi mümkün kilabilecek
istisnai haller) yetkili Alman makamlarindan izin alarak, Alman
vatandasligini kaybetmeksizin tekrar Türk vatandasligina
geçilebilir.
Türk Vatandaslik Yasasinin 7. ve 8. maddeleri ile bu yasa
ilgili yönetmeligin 11. ve 12. maddeleri;
- istisnai olarak vatandasliga alinma (Fevkalade Telsik)
- yeniden vatandasliga alinma (Tekrar Iktisap)
konularini düzenler.
Buna göre resmi izin yoluyla Türk vatandasligindan çikanlar,
Türk vatandasligini herhangi bir nedenle kaybetmis olanlarin
resit çoçuklari Bakanlar Kurulu karariyla Türk
vatandasligina alinabilir.
Bunun için Türk konsolosluklari yapilan basvurulari
Içisleri Bakanligina iletir. Içisleri bakanliginin
ilgili dairesi gerekli incemeleri yaptiktan sonra, karar için
Bakanlar
Kuruluna sevk eder. Bu yolla vatandasliga geçmede son karar
yetkisi Bakanlar Kuruluna aittir.
Bu maddelerden yararlanarak Türk vatandasligina yeniden girislerde,
Türkiye´de ikamet etme sarti aranmaz. .("Tekrar!")
Türk
Vatandasligi Kanunu icin (Für
das das türkische Staatsangehörigkeitsgesetz)
Burayi tikla
TÜRK
VATANDASLIGI KANUNU
Aktionsbüro Einbürgerung
im Paritätischen NRW
|
